Văn hóa

白酒 (báijiǔ) là rượu trắng mạnh truyền thống của Trung Quốc, thường được phục vụ trong các buổi tiệc kinh doanh hoặc họp mặt gia đình. Uống nó được coi là thể hiện sự tôn trọng và cam kết. Nó mạnh hơn nhiều so với rượu vang hay bia, và mang tính nghi thức.

Năm sinh của mỗi người được gán một con vật trong Thập Nhị Địa Chi: 鼠 (Tý), 牛 (Sửu), 虎 (Dần), 兔 (Mão), 龍 (Thìn), 蛇 (Tỵ), 馬 (Ngọ), 羊 (Mùi), 猴 (Thân), 雞 (Dậu), 狗 (Tuất), 豬 (Hợi). Nó ảnh hưởng đến tính cách theo quan niệm truyền thống.

Cắm đũa dựng đứng trong bát cơm trông giống đồ cúng người đã khuất và rất bất lịch sự. Hãy luôn đặt đũa nằm ngang trên miệng bát hoặc để bên cạnh bát. Đây là quy tắc ăn uống cơ bản mà người Trung Quốc dạy cho trẻ em.

Khi ai đó nói "干杯" (gānbēi), nghĩa là uống cạn ly để thể hiện sự tôn trọng hoặc chúc mừng. Đây là một phần quan trọng trong văn hóa ăn uống xã giao của người Trung Quốc, thường gặp trong tiệc tùng hoặc bữa ăn kinh doanh.

Trong truyền thống Trung Quốc, 六合 (liù hé) tượng trưng cho sáu hướng: trên, dưới, đông, tây, nam, bắc, gộp lại nghĩa là "cả vũ trụ". Tháp và chùa thường có số tầng mang ý nghĩa may mắn như 8. Hiểu điều này giúp bạn cảm nhận sâu hơn kiến trúc tâm linh.

Khi thăm người bệnh, hãy mang mía (甘蔗 gānzhe) hoặc nho để tượng trưng cho sự "phục hồi mạnh mẽ". Tránh quả lê (梨 lí) vì nó nghe giống "chia ly" (离 lí). Cũng nên tránh hoa trắng, vì chúng chỉ được dùng trong tang lễ.

中秋節 (Zhōngqiū Jié) diễn ra vào tháng 8 âm lịch. Gia đình sum vầy dưới trăng, ăn bánh trung thu (月餅 yuèbǐng), và trẻ em trang trí đèn lồng rực rỡ. Nó tượng trưng cho đoàn tụ và may mắn.

Đừng tặng quà chứa số 4, vì nó nghe giống "chết". Cũng tránh đồng hồ (鐘 zhōng) vì nghe giống "gửi đến đám tang". Quà tốt bao gồm: những thứ đỏ, vàng, sách dày, hoặc rượu.

身份證 (shēnfèn zhèng) là căn cước công dân ở Trung Quốc. Người dân thường phải mang theo để vào khách sạn, mở tài khoản ngân hàng, hoặc khi cảnh sát kiểm tra. Không có nó có thể gây rắc rối.

Trao đổi, nhận danh thiếp, hoặc đưa quà bằng hai tay được coi là tôn trọng và lịch sự. Dùng một tay bị xem là thiếu tôn trọng, đặc biệt với người lớn tuổi hoặc cấp trên. Đây là phép xã giao phổ biến trong văn hóa Trung Quốc.

Trong văn hóa Trung Quốc, số 8 (bā) nghe giống "phát tài" nên rất được ưa chuộng. Ngược lại, số 4 (sì) nghe giống "tử" (chết) nên nhiều người tránh. Bạn sẽ thấy nhiều tòa nhà bỏ qua tầng 4, hoặc giá cả thường có chứa số 8.

Trong lễ cưới truyền thống, cô dâu chú rể dâng trà hoặc bánh cho người lớn; khi người lớn uống/ăn, đó là sự chấp nhận chính thức và lời chúc phúc dành cho đôi vợ chồng. Nghi thức này gọi là 敬茶 (jìng chá, kính trà/dâng trà) và thể hiện sự tôn trọng cùng lòng biết ơn.

Nhân viên cửa hàng, khách sạn, hoặc cơ quan nhà nước yêu cầu 身份证 (shēnfèn zhèng) là tuân theo quy định pháp luật, không phải dòm ngó. Đó là chuyện bình thường và bạn nên mang theo. Một số nơi có thể từ chối phục vụ nếu bạn không có.

Khi tặng tiền (thường trong 紅包 hóngbāo), luôn dùng số chẵn vì nó biểu tượng cho sự hoàn hảo và may mắn. Tránh số lẻ, đặc biệt là số 4 hoặc bất kỳ số nào chứa 4. Số 8, 88, 888 được ưa thích nhất.

周歲 (zhōusuì, tuổi tính theo âm lịch) là cách truyền thống. Bạn được coi là 1 tuổi khi sinh ra, và tăng 1 tuổi vào Tết nguyên đán chứ không phải sinh nhật. Ngày nay cả hai cách được dùng, nhưng tuổi âm lịch vẫn quan trọng trong các dịp.

Câu phổ biến nhất là "恭喜發財" (gōngxǐ fācái, chúc bạn thịnh vượng) hoặc "新年快樂" (xīnnián kuàilè, chúc mừng năm mới). Tránh nói về bệnh tật, cái chết, hoặc bất kỳ điều gì tiêu cực. Lời chúc phản ánh mong muốn cho một năm tốt lành.

大掃除 (dà sǎochú, dọn dẹp toàn bộ) trước Tết dùng để xua đuổi tà khí cũ và đón tài lộc mới. Không được dọn dẹp hoặc quét nhà trong 3 ngày đầu Tết vì sợ cuốn đi may mắn. Các gia đình chuẩn bị rất kỹ lưỡng.

Tặng 鐘 (zhōng, đồng hồ) nghe giống "chết" (終 zhōng). Tặng 傘 (sǎn, ô) nghe giống "rời xa" (散 sàn). Thay vào đó, chọn quà như 錢 (qián, tiền), 茶 (chá, trà), hoặc 書 (shū, sách).

身份证 (shēnfèn zhèng) được yêu cầu cho hầu như mọi giao dịch: mở tài khoản ngân hàng, đăng ký điện thoại, thuê khách sạn, thậm chí mua vé tàu. Nó chứa mã số 18 chữ số mã hóa ngày sinh, nơi sinh, và giới tính.

Từ chối trực tiếp được coi là thô lỗ. Thay vào đó, dùng "再考慮一下" (zài kǎolǜ yíxià, "tôi sẽ cân nhắc thêm"), "可能有點困難" (kěnéng yǒudiǎn kùnnan, "có thể hơi khó khăn"), hoặc chỉ nói "謝謝" (xièxie, cảm ơn) mà không cam kết.

孝 (xiào, hiếu thảo) là một giá trị trung tâm. Người lớn tuổi được tôn trọng tối đa; gọi cha mẹ của người khác là "叔叔" (shūshu, chú) hay "阿姨" (āyí, cô/dì) là phép lịch sự đúng mực. Chăm sóc cha mẹ là bổn phận đạo đức chứ không phải lựa chọn.

春節 (Chun Jie) là lễ hội lớn nhất, kéo dài 15 ngày. Gia đình đoàn tụ, dọn dẹp nhà để xua đuổi tà khí cũ, tặng 紅包 (hóngbāo, lì xì tiền mặt). Màu đỏ biểu tượng may mắn và sự thịnh vượng.

Số 8 (八 bā) được yêu thích vì âm của nó giống "phát tài" (發財). Ngược lại, số 4 (四 sì) được tránh vì nghe giống "chết" (死 sǐ). Điều này ảnh hưởng đến giá nhà, biển số xe, và các dịp quan trọng.

Tại bàn ăn, người lớn có thể nói "请" (qǐng = mời) hoặc "慢慢吃" (màn man chī = ăn từ từ) để mời người khác ăn trước. Ăn xong, hãy đặt đũa gọn gàng để báo hiệu đã dùng bữa. Đừng bao giờ cắm đũa dựng đứng trong bát cơm, vì hình ảnh đó giống như cắm hương trong lễ tang.

Tên người Trung Quốc được chọn cẩn thận dựa trên phong thủy, âm thanh và ý nghĩa của các chữ. Người ta không đổi tên một cách dễ dàng vì điều đó được coi là khép lại vận mệnh cũ và mở ra vận mệnh mới. Nhiều gia đình mời thầy đặt tên để chọn tên.

Tết Trung Thu (中秋节 zhōngqiū jié) diễn ra vào tháng 8 âm lịch. Gia đình quây quần ăn 月饼 (yuèbǐng = bánh trung thu) dưới trăng. Trẻ em chơi 灯笼 (dēnglong = đèn lồng). Lễ hội mừng sự đoàn tụ và mùa thu hoạch.

Sinh nhật (生日 shēngrì) ở Trung Quốc ít được coi trọng như phương Tây. Thay vì bánh sinh nhật với nến, ăn 长寿面 (chángshòu miàn = mì sống thọ) để cầu sống lâu. Bánh được phục vụ sau bữa cơm chính, không phải dấu hiệu chính của lễ kỷ niệm.

Rồng (龙 lóng) là biểu tượng tốt lành, quyền lực, và may mắn, không phải xấu như trong nhiều nền văn hóa phương Tây. Được coi là biểu tượng của nhà vua. Năm Rồng (龙年) được cha mẹ Trung Quốc mong muốn để có con.

Xưng hô phức tạp: 大妈/小妈 (dà/xiǎo mā) = các chị/em dâu mẹ chồng; 表哥/堂哥 (biǎo/táng gē) = anh họ từ phía mẹ/cha. Tên gọi khác nhau tùy mối quan hệ gia đình. Việc dùng đúng xưng hô rất quan trọng để thể hiện tôn trọng.

Không tặng 4 cái gì cả (4 nghĩa là chết). Tránh đồng hồ (钟 zhōng = giống "chết" sǐ). Tặng quà bằng hai tay như dấu hiệu tôn trọng. Số lượng quà chẵn là tốt, trừ 4.