语法NGỮ PHÁP

Chủ ngữ + 是 + Tân ngữ

Động từ 是 dùng để khẳng định sự vật A chính là sự vật B, tương đương với 'là' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + 是 + [Thành phần nhấn mạnh] + Động từ + 的

Cấu trúc 是…的 dùng để nhấn mạnh thời gian, địa điểm, hoặc cách thức của một hành động đã xảy ra.

Chủ ngữ/Nơi chốn + 有 + Tân ngữ/Danh từ

Động từ 有 dùng để diễn tả sự sở hữu (tôi có...) hoặc sự tồn tại của người/vật ở một nơi nào đó.

Chủ ngữ + 不 + Động từ / Tính từ

Phó từ 不 dùng để phủ định hành động ở hiện tại, tương lai, hoặc một sự thật hay thói quen.

Chủ ngữ + 没(有) + Động từ + (Tân ngữ)

Phó từ 没 dùng để phủ định hành động trong quá khứ hoặc phủ định sự sở hữu (của 有).

Phủ định chung: Chủ ngữ + 不 + Động từ/Tính từ. Phủ định quá khứ/sở hữu: Chủ ngữ + 没(有) + Động từ.

不 phủ định hiện tại/tương lai và thói quen, còn 没 phủ định hành động trong quá khứ và sự sở hữu (有).

Câu trần thuật + 吗?

Trợ từ 吗 đặt cuối câu trần thuật để biến nó thành câu hỏi có/không.

Chủ ngữ/Danh từ + 呢?

Trợ từ 呢 dùng để hỏi ngược lại một câu hỏi tương tự, hoặc hỏi về vị trí của một người/vật.

Câu + 吧

Trợ từ ngữ khí 吧 dùng để đưa ra lời đề nghị, yêu cầu một cách nhẹ nhàng hoặc biểu thị sự phỏng đoán.

Câu + 啊

Trợ từ ngữ khí 啊 đặt cuối câu để thể hiện cảm thán, ngạc nhiên, hoặc khẳng định.

Chủ ngữ + Động từ + 了 + (Tân ngữ)

Trợ từ 了 đặt sau động từ để báo hiệu hành động đã hoàn tất.

Chủ ngữ + (Phó từ) + Tính từ/Động từ + 了

Trợ từ 了 ở cuối câu báo hiệu một tình huống mới đã phát sinh hoặc một sự thay đổi trạng thái.

Chủ ngữ + 太 + Tính từ/Động từ tâm lý + 了

Cấu trúc 太…了 dùng để nhấn mạnh mức độ cao của tính từ hoặc cảm xúc, thường mang sắc thái cảm thán.

Chủ ngữ + 很 + Tính từ

Phó từ 很 thường đứng trước tính từ để hoàn thiện câu, không nhất thiết mang nghĩa 'rất'.

Chủ ngữ + 不太 + Tính từ / Động từ tâm lý

Dùng để phủ định một cách nhẹ nhàng, có nghĩa là "không... lắm" hoặc "không hẳn là".

Chủ ngữ + 也 + Động từ/Tính từ

Phó từ 也 dùng để diễn tả sự tương đồng, có nghĩa là 'cũng'.

Chủ ngữ (số nhiều/liệt kê) + 都 + Động từ/Tính từ

Phó từ 都 (dōu) có nghĩa là 'đều', dùng để chỉ tất cả các đối tượng đã được liệt kê trước đó.

Chủ ngữ + 正在 + Động từ + (Tân ngữ)

正在 dùng để diễn tả một hành động đang diễn ra ngay tại thời điểm nói.

Chủ ngữ + 在 + Động từ + (Tân ngữ)

Phó từ 在 đứng trước động từ để diễn tả một hành động đang diễn ra tại thời điểm nói.

Chủ ngữ + 在 + Nơi chốn + (Động từ)

Giới từ 在 dùng để chỉ vị trí của người hoặc vật, có nghĩa là 'ở', 'tại'.

Danh từ 1 + 和 + Danh từ 2

Liên từ 和 dùng để nối hai hoặc nhiều danh từ với nhau, có nghĩa là 'và', 'với'.

Người/Vật sở hữu + 的 + Người/Vật bị sở hữu

Trợ từ 的 dùng để chỉ sự sở hữu, tương tự như 'của' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + 能 + Động từ + (Tân ngữ)

Trợ động từ 能 (năng) diễn tả khả năng làm gì đó, hoặc một việc có thể xảy ra hay không.

Chủ ngữ + 会 + Động từ + (Tân ngữ)

Trợ động từ 会 có hai nghĩa chính: 'biết' một kỹ năng đã học, hoặc 'sẽ' xảy ra trong tương lai.

Chủ ngữ + 想 + Động từ + (Tân ngữ)

想 là trợ động từ, dùng để diễn tả mong muốn hoặc dự định làm một việc gì đó, tương đương với 'muốn' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + 要 + Động từ + (Tân ngữ)

要 dùng để diễn tả mong muốn (muốn), dự định trong tương lai (sẽ), hoặc sự cần thiết (phải).

Chủ ngữ + 可以 + Động từ + (Tân ngữ)

Trợ động từ 可以 dùng để xin phép, cho phép, hoặc diễn tả một việc có thể thực hiện được.

请 + (Đại từ) + Động từ + (Tân ngữ)

请 dùng để đưa ra lời mời hoặc yêu cầu một cách lịch sự, tương đương với 'mời' hoặc 'vui lòng'.

Chủ ngữ + 叫 + Tên

Động từ 叫 dùng để giới thiệu hoặc hỏi tên của người, sự vật, hoặc địa điểm.

Chủ ngữ + 来/去 + (Địa điểm)

来 (lái) và 去 (qù) là hai động từ chỉ phương hướng, thể hiện sự di chuyển về phía hoặc ra xa người nói.

Chủ ngữ + 怎么 + Động từ/Tính từ + ...?

怎么 là đại từ nghi vấn dùng để hỏi về phương thức, cách thức hoặc nguyên nhân của sự việc.

Chủ ngữ + 怎么样? hoặc Câu đề xuất, 怎么样?

怎么样 dùng để hỏi ý kiến hoặc đánh giá về một sự vật, sự việc, có nghĩa là 'thế nào?'.

Chủ ngữ + Động từ + 什么 (+ Danh từ)?

Đại từ nghi vấn 什么 dùng để hỏi về sự vật hoặc sự việc, có nghĩa là 'cái gì', 'gì'.

谁 + Động từ...? / Chủ ngữ + Động từ + 谁?

谁 (shuí/shéi) là đại từ nghi vấn dùng để hỏi về người, có nghĩa là 'ai'.

哪 + (Số từ) + Lượng từ + Danh từ?

哪 là đại từ nghi vấn, dùng để hỏi "cái nào", "người nào" hoặc "nơi nào" trong một phạm vi lựa chọn nhất định.

Chủ ngữ + Động từ + (在) + 哪儿?

Đại từ nghi vấn 哪儿 (nǎr) dùng để hỏi về nơi chốn, có nghĩa là 'ở đâu?'.

Chủ ngữ + Động từ + 几 + Lượng từ + Danh từ?

几 dùng để hỏi 'mấy', thường áp dụng cho số lượng nhỏ mà người hỏi dự đoán là dưới 10.

多少 + (Lượng từ) + Danh từ?

多少 dùng để hỏi 'bao nhiêu' về số lượng, thường là các số lớn hơn 10 hoặc khi không rõ số lượng.

Chủ ngữ + 多 + Tính từ?

多 dùng để hỏi về mức độ của một tính chất, tương đương với '... bao nhiêu?' hoặc '... thế nào?' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + Động từ/Tính từ + 不 + Động từ/Tính từ + (Tân ngữ)?

Dùng để tạo câu hỏi có/không bằng cách lặp lại động từ hoặc tính từ ở dạng khẳng định và phủ định.

Số từ + 个 + Danh từ

个 là lượng từ phổ biến nhất trong tiếng Trung, dùng cho người hoặc những vật không có lượng từ riêng.

两 + Lượng từ + (Danh từ) | Dùng 二 trong số đếm, số thứ tự, và các con số.

两 (liǎng) dùng để chỉ số lượng 'hai' đi với lượng từ, còn 二 (èr) dùng trong số đếm, số thứ tự và các con số lớn.

Năm + 年 + Tháng + 月 + Ngày + 日/号

Cách nói ngày tháng năm trong tiếng Trung theo thứ tự từ lớn đến nhỏ: năm, tháng, rồi đến ngày.

Số giờ + 点 + Số phút + (分)

Dùng 点 (giờ) và 分 (phút) để nói giờ cụ thể trong ngày, ví dụ 'tám giờ mười phút'.

Chủ ngữ + Số tuổi + 岁

岁 là lượng từ dùng để chỉ tuổi tác, thường đứng sau một con số để biểu thị số tuổi.

Số đếm + 块/元 (+ tiền lẻ)

块 (kuài) và 元 (yuán) là hai đơn vị tiền tệ của Trung Quốc, trong đó 块 thông dụng hơn trong văn nói.

Địa điểm + 是 / 有 + Đối tượng

Dùng cấu trúc 'Địa điểm + 是/有 + Đối tượng' để diễn tả sự tồn tại của vật hoặc người tại một nơi chốn cụ thể.

Chủ ngữ + Động từ + Tân ngữ gián tiếp (người) + Tân ngữ trực tiếp (vật)

Một số động từ có thể mang hai tân ngữ: một chỉ người (tân ngữ gián tiếp) và một chỉ vật (tân ngữ trực tiếp).

Chủ ngữ + Động từ + Tân ngữ

Cấu trúc câu cơ bản nhất trong tiếng Trung là Chủ ngữ - Động từ - Tân ngữ, tương tự tiếng Việt.

Mốc thời gian/Hành động + 以前/以后, Mệnh đề chính

以前 và 以后 dùng để chỉ thời gian trước hoặc sau một mốc cụ thể.

Chủ ngữ + Động từ 1 + (Tân ngữ 1) + Động từ 2 + (Tân ngữ 2)

Câu liên động diễn tả một chủ ngữ thực hiện liên tiếp nhiều hành động theo thứ tự.

Chủ ngữ + 还 + Động từ / Tính từ

Phó từ 还 (hái) dùng để chỉ một hành động hoặc trạng thái vẫn đang tiếp diễn, mang nghĩa là "vẫn", "còn".

Lựa chọn A + 还是 + Lựa chọn B?

还是 dùng trong câu hỏi để đưa ra lựa chọn giữa hai hoặc nhiều khả năng, có nghĩa là 'hay là'.

Lựa chọn A + 或者 + Lựa chọn B

Dùng để nối hai hoặc nhiều lựa chọn trong câu trần thuật, mang nghĩa 'hoặc là'.

Chủ ngữ + 就 + Động từ/Cụm động từ

Phó từ 就 dùng để nhấn mạnh sự việc xảy ra ngay lập tức, sớm hơn dự kiến, hoặc một kết luận.

Chủ ngữ + 再 + Động từ + (Tân ngữ)

Phó từ 再 dùng để chỉ sự lặp lại của một hành động trong tương lai, có nghĩa là "lại", "thêm nữa".

Chủ ngữ + 又 + Động từ (+ Tân ngữ)

Phó từ 又 dùng để chỉ sự lặp lại của một hành động đã xảy ra trong quá khứ.

Chủ ngữ + 已经 + Động từ/Tính từ + (Tân ngữ) + 了

Cấu trúc 已经…了 dùng để diễn tả một hành động hoặc trạng thái đã xảy ra, mang ý nghĩa "đã... rồi".

Chủ ngữ + 快(要) + Động từ/Tính từ + 了

Cấu trúc 快…了 / 快要…了 dùng để diễn tả một hành động hoặc sự việc sắp xảy ra trong tương lai gần.

Chủ ngữ + (就)要 + Động từ/Tính từ + 了

Cấu trúc 要…了 / 就要…了 dùng để diễn tả một hành động hoặc sự việc sắp xảy ra trong tương lai gần.

别 + Động từ (+ Tân ngữ)

Dùng 别 để yêu cầu hoặc khuyên ai đó đừng làm một việc gì đó.

别 + Động từ / Cụm động từ + 了

Cấu trúc 别…了 dùng để yêu cầu hoặc khuyên ai đó ngừng một hành động đang diễn ra.

Chủ ngữ + 更 + Tính từ / Động từ tâm lý

Phó từ 更 dùng để so sánh, biểu thị mức độ cao hơn so với một đối tượng hoặc một trạng thái đã có.

Chủ ngữ + 最 + Tính từ / Động từ tâm lý (+ Tân ngữ)

Phó từ 最 dùng để chỉ mức độ cao nhất, tương đương với 'nhất' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + 真 + Tính từ / Động từ tâm lý

Phó từ 真 dùng để nhấn mạnh mức độ, thể hiện sự cảm thán, tương đương với 'thật là', 'quá'.

Chủ ngữ + 有点儿 + Tính từ / Động từ tâm lý

有点儿 dùng để diễn tả một trạng thái hoặc cảm giác không mong muốn ở mức độ nhẹ, có nghĩa là 'hơi, có chút'.

Tính từ/Động từ + 一点儿 + (Tân ngữ)

Dùng sau tính từ/động từ để chỉ một lượng nhỏ, hoặc làm cho yêu cầu/nhận xét nhẹ nhàng hơn.

Danh từ/Đại từ (A) + 比 + Danh từ/Đại từ (B) + Tính từ

Dùng 比 để so sánh hơn kém về một tính chất nào đó giữa hai đối tượng A và B.

A + 比 + B + Tính từ + 多了

Dùng để so sánh hơn, nhấn mạnh sự chênh lệch rất lớn giữa hai đối tượng.

Chủ ngữ A + 没有 + Đối tượng so sánh B + (这么/那么) + Tính từ

Cấu trúc 'A 没有 B + tính từ' dùng để so sánh kém, có nghĩa là 'A không... bằng B'.

Danh từ 1 + 跟 + Danh từ 2 + 一样 + (Tính từ/Động từ)

Cấu trúc 跟…一样 dùng để so sánh sự tương đồng giữa hai đối tượng, có nghĩa là 'giống như'.

A + 离 + B + (有) + Khoảng cách / Tính từ (远/近)

Giới từ 离 dùng để nói 'A cách B bao xa' về không gian hoặc thời gian.

从 + Mốc thời gian/Địa điểm 1 + 到 + Mốc thời gian/Địa điểm 2

Cấu trúc 从…到… dùng để chỉ một khoảng cách về thời gian hoặc không gian, nghĩa là 'từ... đến...'.

Chủ ngữ + 从 + Địa điểm/Thời gian (điểm bắt đầu) + Động từ

Giới từ 从 dùng để chỉ điểm xuất phát của một hành động hoặc thời gian, có nghĩa là 'từ'.

Động từ + 到 + Địa điểm / Thời gian

Giới từ 到 dùng để chỉ điểm đến của một hành động, cả về không gian (đến đâu) lẫn thời gian (đến khi nào).

Chủ ngữ + 往 + Phương hướng/Nơi chốn + Động từ

Giới từ 往 dùng để chỉ phương hướng của một hành động, có nghĩa là 'về phía', 'hướng tới'.

Chủ ngữ + 给 + Đối tượng + Động từ + (Tân ngữ)

Giới từ 给 dùng để chỉ người nhận hoặc đối tượng hưởng lợi của một hành động, tương đương với 'cho' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + 对 + Tân ngữ + Động từ / Tính từ

Giới từ 对 dùng để chỉ đối tượng hoặc hướng của một hành động, thái độ, thường dịch là 'với', 'đối với'.

Chủ ngữ + 跟 + Đối tượng + (Phó từ) + Động từ

Giới từ 跟 dùng để nối hai danh từ, có nghĩa là 'cùng', 'với', thường chỉ sự đồng hành trong một hành động.

为什么 + (Chủ ngữ) + Vị ngữ?

为什么 dùng để hỏi lý do, tương đương với 'tại sao' hoặc 'vì sao' trong tiếng Việt.

因为 + Nguyên nhân, 所以 + Kết quả

Cặp liên từ 因为…所以… dùng để diễn tả mối quan hệ nguyên nhân (vì) và kết quả (nên).

虽然 + Vế câu 1, 但是 + Vế câu 2

Cặp liên từ 虽然…但是… dùng để nối hai vế câu có ý nghĩa trái ngược, tương đương với 'tuy... nhưng...' trong tiếng Việt.

Chủ ngữ + 一边 + Động từ 1 + 一边 + Động từ 2

Dùng để diễn tả hai hành động khác nhau được thực hiện đồng thời bởi cùng một chủ ngữ.

Chủ ngữ + 一 + Động từ 1 / Mệnh đề 1 + 就 + Động từ 2 / Mệnh đề 2

Cấu trúc 一…就… diễn tả hai hành động xảy ra nối tiếp nhau ngay lập tức, mang nghĩa 'hễ... là...', 'vừa... thì...'.

Chủ ngữ + Động từ + 过 + (Tân ngữ)

Trợ từ 过 đặt sau động từ để diễn tả một hành động đã từng xảy ra hoặc một trải nghiệm trong quá khứ.

Chủ ngữ + Động từ + 着 + (Tân ngữ)

Trợ từ 着 đặt sau động từ để diễn tả hành động đang tiếp diễn hoặc trạng thái đang tồn tại.

Động từ + 一下

Động từ + 一下 dùng để diễn tả hành động diễn ra trong thời gian ngắn, hoặc làm thử điều gì đó một cách nhẹ nhàng.

Động từ đơn âm tiết: AA (ví dụ: 看看) hoặc A一A (ví dụ: 看一看). Động từ song âm tiết: ABAB (ví dụ: 学习学习).

Lặp lại động từ để diễn tả hành động diễn ra nhanh, nhẹ nhàng, hoặc mang ý nghĩa 'thử làm'.

Chủ ngữ + Động từ + 得 + Bổ ngữ mức độ (thường là Tính từ/Phó từ)

Dùng trợ từ 得 sau động từ để mô tả mức độ, trạng thái hoặc kết quả của hành động đó.

Chủ ngữ + Động từ + 完 + (Tân ngữ)

Bổ ngữ kết quả 完 đặt sau động từ để diễn tả hành động đã được hoàn thành, làm xong.

Chủ ngữ + Động từ + 好 + (Tân ngữ)

Bổ ngữ kết quả 好 cho biết hành động đã hoàn thành tốt đẹp hoặc đã sẵn sàng cho bước tiếp theo.

Chủ ngữ + Động từ + 错 + (Tân ngữ)

Bổ ngữ kết quả 错 dùng sau động từ để chỉ hành động bị làm sai, nhầm hoặc không chính xác.

Động từ + 到 + (Tân ngữ)

Bổ ngữ kết quả 到 cho biết hành động đã đạt được mục đích hoặc kết quả mong muốn.

Động từ (看/听) + 见 + (Tân ngữ)

Bổ ngữ kết quả 见 dùng sau động từ 看/听 để chỉ hành động đã có kết quả, tức là đã "nhìn thấy" hoặc "nghe được".

Chủ ngữ + Động từ + 懂 + (Tân ngữ)

Bổ ngữ kết quả 懂 cho biết hành động đã đạt được kết quả là 'hiểu'.

Động từ + 来 / 去

来 (lái) và 去 (qù) đứng sau động từ để chỉ hướng của hành động so với người nói.

Chủ ngữ + 什么 + (Tân ngữ) + 都/也 + Động từ/Tính từ

Cấu trúc 什么都/也 dùng để nhấn mạnh ý 'bất cứ cái gì cũng...' hoặc 'cái gì cũng không...'.

谁 + 都/也 + Động từ/Tính từ

Cấu trúc 谁都/也 dùng để chỉ 'bất kỳ ai cũng' hoặc 'không một ai', nhấn mạnh tính phổ quát.

Mệnh đề, 是不是? hoặc Chủ ngữ + 是不是 + Vị ngữ?

Cấu trúc 是不是 dùng để hỏi xác nhận thông tin, tương đương với 'có phải không?' trong tiếng Việt.

Mệnh đề + ，+ 对不对？

Dùng ở cuối câu để hỏi xác nhận, tương đương với 'đúng không?', 'phải không?'.