还是 vs 或者
HSK 3hoàn thị/hoặc giả
- Câu hỏi
Cấu trúc (结构 jiégòu)
Câu hỏi: ... A 还是 B? / Câu trần thuật: ... A 或者 B.
Ý nghĩa (意思 yìsi)
Dùng 还是 trong câu hỏi lựa chọn và 或者 trong câu trần thuật để diễn tả "hoặc là".
Giải thích (解释 jiěshì)
Cả 还是 (háishi) và 或者 (huòzhě) đều có nghĩa là "hoặc", nhưng cách dùng hoàn toàn khác nhau.
- 还是 dùng trong câu hỏi, khi bạn muốn đưa ra các lựa chọn để người nghe chọn một trong số đó. Nó giống như "hay là", "hay" trong tiếng Việt.
- 或者 dùng trong câu trần thuật, khi bạn liệt kê các khả năng hoặc phương án có thể xảy ra, không yêu cầu người nghe phải chọn.
Mẹo nhớ đơn giản: câu có dấu chấm hỏi ? thì dùng 还是. Câu có dấu chấm . thì dùng 或者.
Ví dụ (例句 lìjù)(5)
- 你喝茶还是喝咖啡?繁: 你喝茶還是喝咖啡?Nǐ hē chá háishi hē kāfēi?
Bạn uống trà hay uống cà phê?
- 我们明天去还是后天去?繁: 我們明天去還是後天去?Wǒmen míngtiān qù háishi hòutiān qù?
Chúng ta đi ngày mai hay ngày kia?
- 周末我常常看书或者听音乐。繁: 週末我常常看書或者聽音樂。Zhōumò wǒ chángcháng kàn shū huòzhě tīng yīnyuè.
Cuối tuần tôi thường đọc sách hoặc nghe nhạc.
- 你可以坐地铁或者坐公共汽车。繁: 你可以坐地鐵或者坐公共汽車。Nǐ kěyǐ zuò dìtiě huòzhě zuò gōnggòng qìchē.
Bạn có thể đi tàu điện ngầm hoặc đi xe buýt.
- 午饭吃米饭或者面条都可以。繁: 午飯吃米飯或者麵條都可以。Wǔfàn chī mǐfàn huòzhě miàntiáo dōu kěyǐ.
Bữa trưa ăn cơm hay mì đều được.
Lỗi thường gặp
- Sai:你喝茶或者喝咖啡?Đúng:你喝茶还是喝咖啡?
Trong câu hỏi lựa chọn, phải dùng 还是. 或者 chỉ dùng trong câu trần thuật.
- Sai:周末我看书还是听音乐。Đúng:周末我看书或者听音乐。
Khi liệt kê các khả năng trong câu trần thuật, phải dùng 或者, không dùng 还是.