语法NGỮ PHÁP

Chủ ngữ + 不仅 + Vế 1, 而且 + Vế 2

Cấu trúc 不仅…而且… dùng để nối hai vế câu, có nghĩa là 'không chỉ… mà còn…', nhấn mạnh ý tăng tiến.

不仅 + Vế 1, (Chủ ngữ) + 还 + Vế 2

Cấu trúc 不仅…还 dùng để diễn tả ý tăng tiến, nghĩa là 'không chỉ... mà còn...'.

Chủ ngữ + 既 + Tính từ/Động từ 1 + 又 + Tính từ/Động từ 2

Cấu trúc 既…又… dùng để nối hai tính chất hoặc hành động cùng tồn tại ở một chủ thể, tương đương "vừa… vừa…" hoặc "đã… lại còn…".

Chủ ngữ + 既 + Tính từ/Động từ 1 + 也 + Tính từ/Động từ 2

Cấu trúc 既…也… dùng để nối hai tính chất hoặc hành động cùng tồn tại, mang nghĩa 'vừa... vừa...'.

即使 + Giả thiết, Chủ ngữ + 也 + Kết quả

Cấu trúc 即使…也… dùng để diễn tả sự nhượng bộ, mang nghĩa 'cho dù/dù… cũng/vẫn…'.

不管 + Từ để hỏi/Cụm từ chính phản, Chủ ngữ + 都/也 + Động từ/Tính từ

Diễn tả kết quả không thay đổi dù điều kiện có là gì đi nữa, mang nghĩa "bất kể/cho dù... thì vẫn...".

无论 + Điều kiện (đại từ nghi vấn/câu hỏi chính phản) + Chủ ngữ + 都/也 + Kết quả

Cấu trúc 无论…都… diễn tả kết quả không đổi dù điều kiện có thay đổi thế nào đi nữa.

只有 + Điều kiện, Chủ ngữ + 才 + Kết quả

Cấu trúc 只有…才… dùng để diễn tả điều kiện cần và duy nhất để một việc có thể xảy ra.

除非 + Điều kiện, (Chủ ngữ) + 才 + Kết quả

Cấu trúc 除非…才… dùng để diễn tả điều kiện duy nhất để một việc có thể xảy ra, mang nghĩa 'chỉ khi... thì mới...'.

万一 + Tình huống giả định, (thì) + Kết quả/Giải pháp

万一 dùng để diễn tả một giả thiết ít có khả năng xảy ra, thường là một tình huống xấu cần đề phòng.

假如 + Mệnh đề giả thiết, (Chủ ngữ) + 就 + Mệnh đề kết quả

Cặp liên từ 假如…就… dùng để diễn tả một giả thiết và kết quả tương ứng, tương tự như 'giả sử... thì...'.

既然 + Sự thật đã biết, (Chủ ngữ) + 就 + Kết luận/Đề nghị

既然…就… diễn tả một kết luận hoặc đề nghị hợp lý dựa trên một sự thật đã được thừa nhận.

由于 + Nguyên nhân, + Kết quả

由于 dùng để chỉ nguyên nhân của một sự việc, thường mang sắc thái trang trọng và khách quan.

Nguyên nhân ，因此 + Kết quả

Liên từ 因此 dùng để nối nguyên nhân và kết quả, mang nghĩa trang trọng là 'do đó', 'vì vậy'.

尽管 + Vế câu 1, 但是 + Vế câu 2

Dùng để nối hai vế câu có ý nghĩa tương phản mạnh, nhấn mạnh sự bất ngờ hoặc khó khăn.

Chủ ngữ + 倒 + Động từ/Tính từ

倒 dùng để diễn tả sự tương phản nhẹ nhàng hoặc một tình huống trái với dự đoán, mang nghĩa 'trái lại', 'ngược lại'.

Vế 1 (tình huống/dự đoán), 反而 + Vế 2 (kết quả trái ngược)

Liên từ 反而 dùng để nối hai vế câu có kết quả trái ngược với dự đoán hoặc lẽ thường.

Chủ ngữ + 不但不 + Động từ/Tính từ, 反而 + Động từ/Tính từ

Diễn tả kết quả không chỉ không như mong đợi mà còn hoàn toàn trái ngược.

难道 + Mệnh đề nghi vấn?

难道 dùng để hỏi tu từ, thể hiện sự ngạc nhiên hoặc không tin vào một điều gì đó.

Chủ ngữ + 难免 + (会) + Động từ/Cụm động từ

Dùng `难免` để chỉ một kết quả không mong muốn nhưng gần như chắc chắn sẽ xảy ra và khó tránh khỏi.

恐怕 + Mệnh đề (phỏng đoán/lo lắng)

恐怕 dùng để diễn tả sự phỏng đoán hoặc lo lắng về một tình huống không mong muốn, tương đương "e là", "sợ rằng".

Chủ ngữ + 差点(儿) + (没) + Động từ/Cụm động từ

Dùng để diễn tả một việc suýt nữa đã xảy ra (nhưng không xảy ra), hoặc suýt nữa đã không xảy ra (nhưng lại xảy ra).

连 + Tân ngữ + 都/也 + Động từ/Tính từ

Cấu trúc 连…都/也… dùng để nhấn mạnh một trường hợp bất ngờ, có nghĩa là 'ngay cả... cũng...'.

任何 + Danh từ + 都/也 + Động từ/Tính từ

Dùng để nhấn mạnh rằng bất kỳ đối tượng nào cũng đều có chung một đặc điểm hoặc hành động, không có ngoại lệ.

所有 + (的) + Danh từ + 都 + Động từ/Tính từ

Cấu trúc '所有...都' dùng để nhấn mạnh rằng tất cả thành viên của một nhóm đều có chung một đặc điểm hoặc hành động.

Cụm danh từ + 之一

…之一 dùng để chỉ một thành viên trong một nhóm hoặc tập hợp, tương đương với 'một trong những...'.

另 + (一 + Lượng từ) + Danh từ / 另外 + (的) + Danh từ / 另外, + Mệnh đề / 另外 + Động từ

另 và 另外 dùng để chỉ một người/vật khác, hoặc để bổ sung thêm thông tin với nghĩa là "ngoài ra", "thêm nữa".

Chủ ngữ A + 不如 + Đối tượng so sánh B + (Tính từ/Động từ)

Cấu trúc A 不如 B dùng để so sánh kém, có nghĩa là A không bằng B về một phương diện nào đó.

与其 + Lựa chọn A + 不如 + Lựa chọn B

Cấu trúc 与其 A 不如 B dùng để so sánh và lựa chọn, có nghĩa là 'thà làm B còn hơn làm A'.

宁可 + Lựa chọn A (chấp nhận được) + 也(不) + Lựa chọn B (không chấp nhận)

Cấu trúc 宁可…也… dùng để diễn tả sự lựa chọn, thà làm một việc không mong muốn còn hơn làm một việc khác tệ hơn.

一方面 + Mệnh đề 1, (另)一方面 + Mệnh đề 2

Dùng để liệt kê hai phương diện, hai mặt (có thể trái ngược) của cùng một vấn đề hoặc tình huống.

Chủ ngữ + 一会儿 + Động từ/Tính từ 1, 一会儿 + Động từ/Tính từ 2

Diễn tả hai hoặc nhiều hành động, trạng thái khác nhau xảy ra xen kẽ, thay đổi liên tục.

不是 + Lựa chọn A + 就是 + Lựa chọn B

Cấu trúc 不是…就是… dùng để liệt kê hai khả năng, ngụ ý rằng ngoài hai cái này ra thì không còn lựa chọn nào khác.

要么 + Lựa chọn A, 要么 + Lựa chọn B

Cấu trúc 要么…要么… dùng để đưa ra hai lựa chọn loại trừ lẫn nhau, bắt buộc phải chọn một.

Mệnh đề + 罢了

罢了 dùng ở cuối câu để nhấn mạnh sự việc chỉ có vậy, không có gì to tát hay quan trọng.

Mệnh đề + 而已

Trợ từ ngữ khí 而已 dùng ở cuối câu để nhấn mạnh rằng sự việc chỉ có thế, không hơn, tương đương với 'chỉ... thôi'.

Chủ ngữ + Động từ 1 (phương tiện/cách thức) + 来 + Động từ 2 (mục đích)

Dùng `来` giữa hai động từ, trong đó động từ thứ hai là mục đích của động từ thứ nhất.

Chủ ngữ + (Động từ di chuyển) + 去 + (Nơi chốn) + Động từ/Cụm động từ (mục đích)

Dùng `去` để nối một hành động di chuyển với mục đích của nó, có nghĩa là "đi để làm gì".

为了 + Mục đích + 而 + Động từ/Hành động

Cấu trúc 为了…而… dùng để nhấn mạnh mục đích (vế 为了) và hành động (vế 而) được thực hiện để đạt được mục đích đó.

Chủ ngữ + 通过 + Phương tiện/Cách thức/Người trung gian + Động từ + (Tân ngữ)

Giới từ 通过 dùng để chỉ phương tiện, cách thức hoặc người trung gian để đạt được một mục đích nào đó.

Sự việc/Đối tượng + 由 + Người/Đơn vị thực hiện + Động từ

Giới từ 由 dùng để chỉ người hoặc đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện một hành động, mang sắc thái trang trọng.

拿 + Ví dụ cụ thể + 来说, + Luận điểm / Nhận xét

Cấu trúc 拿…来说 dùng để đưa ra một ví dụ cụ thể nhằm minh họa cho một luận điểm chung.

在 + Ai đó + 看来, + Mệnh đề (quan điểm)

Cấu trúc 在…看来 dùng để diễn đạt quan điểm hoặc ý kiến của một người nào đó.

在 + Danh từ/Cụm danh từ + 上, [Mệnh đề]

Cấu trúc (在)…上 dùng để chỉ một phạm vi, phương diện hay lĩnh vực cụ thể của một vấn đề.

(在) + Danh từ/Cụm danh từ (chỉ điều kiện/hoàn cảnh) + 下, Mệnh đề chính

Cấu trúc (在)…下 dùng để diễn tả hành động xảy ra dưới một điều kiện, hoàn cảnh hoặc sự ảnh hưởng nào đó.

(在) + Danh từ/Cụm danh từ + 中

Cấu trúc (在)…中 dùng để chỉ một phạm vi, quá trình hoặc bối cảnh trừu tượng, mang nghĩa "trong", "giữa".

Các cấu trúc thường gặp: 不得不 + Động từ, 非 + ... + 不可, 没有 + ... + 不 + ...

Phủ định kép dùng hai từ phủ định trong một câu để nhấn mạnh ý khẳng định, mang nghĩa 'không thể không' hoặc 'luôn luôn'.

Dùng các phó từ như 不是, 难道, 怎么... kết hợp với trợ từ ngữ khí 吗, 呢 ở cuối câu.

Câu phản vấn là câu hỏi tu từ, dùng để nhấn mạnh một ý kiến hoặc cảm xúc chứ không thực sự cần câu trả lời.

Chủ ngữ + (Động từ + 得) + 像 + Danh từ/Cụm từ + 似的

Cấu trúc 似的 hoặc 像…似的 dùng để so sánh, diễn tả sự tương đồng, nghĩa là 'giống như là...'.

关于 + Danh từ/Cụm danh từ, + Mệnh đề chính

Giới từ 关于 dùng để giới thiệu chủ đề hoặc đối tượng được đề cập, thường dịch là 'về', 'liên quan đến'.

Chủ đề A. 至于 + Chủ đề B, ...

Dùng để chuyển sang một chủ đề mới có liên quan đến chủ đề đang nói, tương đương "còn về...", "còn như...".

Mệnh đề chính, 比如/例如 + Ví dụ 1, Ví dụ 2, ...

Dùng 比如 hoặc 例如 để đưa ra ví dụ cụ thể, minh họa cho một nhận định chung.

Mệnh đề 1, 然而 + Mệnh đề 2

然而 là liên từ nối hai mệnh đề có ý nghĩa trái ngược, tương đương với 'tuy nhiên' trong văn viết.

Mệnh đề 1 (điều kiện/đề nghị), 否则 + Mệnh đề 2 (hậu quả)

否则 là liên từ, có nghĩa là 'nếu không thì', dùng để chỉ hậu quả nếu không làm theo điều kiện đã nêu.

Vế câu 1 (đề xuất/tình huống) + 要不然 + Vế câu 2 (kết quả)

要不然 dùng để nối hai vế câu, chỉ kết quả không mong muốn nếu không làm theo vế trước.

一旦 + Điều kiện, (就/便) + Kết quả

一旦 dùng để diễn tả một điều kiện giả định trong tương lai, mang nghĩa 'một khi... thì...'.

Lý do/Chi tiết 1, Lý do/Chi tiết 2, ... + 总之, + Kết luận

总之 dùng để tóm tắt, kết luận lại những điều đã nói trước đó.

Mệnh đề 1. 此外, Mệnh đề 2.

Liên từ 此外 dùng để bổ sung thêm thông tin, tương đương với 'ngoài ra' hoặc 'bên cạnh đó'.

反正 + Mệnh đề (kết luận/quyết định)

Phó từ 反正 dùng để nhấn mạnh một sự thật hoặc quyết định không thay đổi, bất kể hoàn cảnh.

Chủ ngữ + 千万 + 要/别/不要 + Động từ

Phó từ 千万 dùng để nhấn mạnh lời khuyên hoặc cảnh báo, nghĩa là 'nhất định phải' hoặc 'tuyệt đối đừng'.

Chủ ngữ + 简直 + Động từ/Tính từ (+ ...)

Phó từ 简直 dùng để nhấn mạnh sự cường điệu, mang nghĩa 'thật là', 'cứ như là', 'đúng là'.

Chủ ngữ + 居然 / 竟然 + Động từ / Cụm động từ

Dùng để diễn tả sự ngạc nhiên trước một việc bất ngờ, trái với dự đoán thông thường.

Chủ ngữ + 偏偏 + Động từ/Cụm động từ

Phó từ 偏偏 diễn tả một sự việc xảy ra ngược lại với mong muốn, lẽ thường hoặc một cách cố tình.

Chủ ngữ + 果然 + Vị ngữ (Động từ/Tính từ)

Phó từ 果然 diễn tả một sự việc hoặc kết quả xảy ra đúng như đã dự đoán từ trước.

Chủ ngữ + 仍然 / 依然 + Động từ / Tính từ

Phó từ 仍然 và 依然 dùng để diễn tả một tình huống vẫn tiếp diễn, không thay đổi, mang sắc thái trang trọng hơn 还.

Mệnh đề 1 + 甚至 + Mệnh đề 2 (nhấn mạnh)

Phó từ 甚至 dùng để nhấn mạnh một ví dụ cực đoan hoặc bất ngờ, có nghĩa là 'thậm chí', 'ngay cả'.

1. 十 + 几: mười mấy (11-19). 2. 几 + 十/百/千: mấy chục/trăm/nghìn. 3. Số chục/trăm + 几: ...mươi mấy/trăm mấy.

几 dùng để biểu thị một con số ước lượng không xác định; bản thân 几 đại diện cho một số nhỏ (thường từ 2 đến 9).

Số từ + Lượng từ + (Danh từ) + 左右 / 上下

左右 và 上下 đặt sau số lượng để biểu thị sự ước chừng, nghĩa là 'khoảng', 'xấp xỉ'.

Số từ (tròn chục) + 来 + Lượng từ + (Danh từ)

来 đứng sau số từ tròn chục (10, 20,...) để chỉ một con số xấp xỉ, lớn hơn một chút.

Chủ ngữ + 不得不 + Động từ (+ Tân ngữ)

不得不 diễn tả sự bắt buộc phải làm gì đó do hoàn cảnh, không còn lựa chọn nào khác.

Chủ ngữ + 不能不 + Động từ (+ Tân ngữ)

Cấu trúc phủ định kép 不能不 dùng để nhấn mạnh sự bắt buộc, có nghĩa là 'phải' hoặc 'không thể không làm gì đó'.

Chủ ngữ + 没法 / 没办法 + Động từ (+ Tân ngữ)

没法/没办法 diễn tả sự bất lực, không có cách nào để làm một việc gì đó do hoàn cảnh khách quan.

Chủ ngữ + 来得及 / 来不及 + (Động từ + Tân ngữ)

来得及/来不及 dùng để diễn tả có kịp hay không kịp thời gian để làm một việc gì đó.

Chủ ngữ + 受不了 + (Tân ngữ/Sự việc)

Dùng để diễn tả cảm giác không thể chịu đựng nổi một người, sự việc, hoặc tình huống nào đó.

Chủ ngữ + (Động từ chính) + 顺便 + Động từ phụ (+ Tân ngữ)

Phó từ 顺便 diễn tả hành động phụ được thực hiện nhân tiện khi làm một việc chính khác.

对 + Đối tượng + 而言, + Mệnh đề (quan điểm/ý kiến)

Cấu trúc 对…而言 dùng để diễn đạt quan điểm hoặc ý kiến từ góc nhìn của một người hay một phía nào đó.

比起 + Đối tượng A + (来), Đối tượng B + Phó từ + Tính từ/Động từ

Cấu trúc 比起…来 dùng để so sánh hai đối tượng, thường nhấn mạnh sự khác biệt giữa chúng.

Chủ ngữ + 不见得 + Động từ/Tính từ/Cụm từ

Phó từ 不见得 dùng để biểu thị sự phỏng đoán không chắc chắn, mang nghĩa 'chưa chắc, không hẳn là'.

看来 + , + Vế câu (phán đoán/kết luận)

看来 dùng để đưa ra phán đoán hoặc kết luận dựa trên những gì quan sát được, tương đương với "xem ra", "có vẻ như là".

按照 + Danh từ (tiêu chuẩn/kế hoạch) + Động từ

Giới từ 按照 dùng để chỉ hành động được thực hiện dựa theo một tiêu chuẩn, quy định hoặc yêu cầu nào đó.

根据 + Nguồn thông tin/Cơ sở, + Mệnh đề chính

Giới từ 根据 dùng để chỉ ra cơ sở, bằng chứng, hoặc nguồn thông tin cho một hành động hoặc kết luận.

随着 + Danh từ/Cụm danh từ, Mệnh đề chính

随着 dùng để diễn tả một sự việc thay đổi cùng với sự thay đổi của một sự việc khác.

Chủ ngữ A + 比不上 + Đối tượng so sánh B

Cấu trúc 比不上 dùng để so sánh kém, chỉ ra rằng một đối tượng không bằng hoặc thua kém một đối tượng khác.

Mệnh đề 1, (Chủ ngữ) + 却 + Động từ/Tính từ

Phó từ `却` dùng để chỉ sự tương phản hoặc bất ngờ, thường dịch là 'lại', 'nhưng mà'.

Tính từ + 透了

Dùng sau tính từ để nhấn mạnh mức độ cực kỳ, thường mang nghĩa tiêu cực.

Chủ ngữ + 老是 + Động từ/Tính từ

Phó từ 老是 diễn tả một hành động lặp đi lặp lại, thường mang ý phàn nàn hoặc không hài lòng.

Chủ ngữ + 倒 + Động từ / Tính từ

Phó từ 倒 diễn tả sự việc trái với lẽ thường hoặc kỳ vọng, mang ý nghĩa 'lại, ngược lại'.