语法NGỮ PHÁP

非但 + Vế câu 1, 而且 + Vế câu 2

Cấu trúc 非但…而且… mang nghĩa 'không những... mà còn...', dùng trong các ngữ cảnh trang trọng hoặc văn viết.

Chủ ngữ + 不仅仅 + Vế 1, 也/还/而且 + Vế 2

不仅仅 dùng để nhấn mạnh sự việc không chỉ giới hạn ở một điểm, mà còn có thêm thông tin quan trọng khác.

仅仅 + Cụm từ/Mệnh đề + 而已

Cấu trúc 仅仅…而已 dùng để nhấn mạnh sự việc chỉ ở mức độ đó, không hơn, thường dịch là 'chỉ là... mà thôi'.

Chủ ngữ + 只不过 + Động từ/Tính từ/Cụm từ + 而已

Cấu trúc 只不过…而已 dùng để nhấn mạnh sự việc không có gì to tát, chỉ đơn giản là... mà thôi.

Chủ ngữ + 无非 + (是/就是) + Lý do / Sự thật

无非 dùng để nhấn mạnh rằng một sự việc thực chất chỉ là vì một lý do đơn giản nào đó, không có gì khác.

Chủ ngữ + 未免 + Tính từ / Động từ tâm lý (+ 了)

Phó từ 未免 dùng để nhận xét nhẹ nhàng rằng điều gì đó hơi quá mức hoặc không hợp lý.

Chủ ngữ + 不免 + Động từ/Tính từ

不免 dùng để diễn tả một kết quả không thể tránh khỏi do một nguyên nhân nào đó.

Chủ ngữ + 势必 + Động từ/Cụm động từ

Phó từ 势必 dùng để nhấn mạnh một kết quả nào đó chắc chắn sẽ xảy ra do một nguyên nhân nhất định.

Chủ ngữ + 必然 + Động từ / Cụm động từ

必然 dùng để khẳng định một kết quả nào đó là không thể tránh khỏi, chắc chắn sẽ xảy ra do một quy luật hay logic.

理所当然 có thể làm vị ngữ, trạng ngữ (với 地), hoặc định ngữ (với 的).

Dùng để chỉ một việc gì đó là đương nhiên, hợp lý theo lẽ thường và không có gì phải nghi ngờ.

Thành ngữ cố định: 不 (không) + 言 (nói) + 而 (mà) + 喻 (hiểu).

Một sự thật hay tình huống hiển nhiên đến mức không cần phải giải thích thêm.

毫无疑问， + Mệnh đề

毫无疑问 dùng để khẳng định một điều gì đó là hoàn toàn chắc chắn, không có gì phải nghi ngờ.

众所周知， + Mệnh đề

众所周知 là một thành ngữ dùng để giới thiệu một sự thật hiển nhiên mà ai cũng biết.

难道 + Mệnh đề + 不成?

Dùng để hỏi tu từ, biểu thị sự ngạc nhiên hoặc không tin, tương đương với 'Lẽ nào... hay sao?'.

莫非 + Mệnh đề/Câu hỏi?

莫非 dùng để hỏi tu từ hoặc phỏng đoán, mang ý nghĩa 'lẽ nào', 'chẳng lẽ', thường trang trọng hơn 难道.

莫非 + Phán đoán/suy đoán + 不成?

Dùng để hỏi ngược lại một cách tu từ, biểu thị sự nghi ngờ hoặc ngạc nhiên về một phán đoán nào đó.

Chủ ngữ + 岂不 + Động từ/Tính từ + (Tân ngữ) + ?

Dùng để hỏi tu từ, mang ý nghĩa khẳng định mạnh mẽ, tương đương với 'chẳng phải là... sao?'.

Chủ ngữ + 岂能 + Động từ/Cụm động từ?

岂能... dùng để hỏi tu từ, mang ý nghĩa 'làm sao có thể...', thể hiện sự không thể hoặc không nên.

Cụm từ cố định: 岂有此理

Biểu thị sự phẫn nộ tột độ trước một sự việc vô lý, không thể chấp nhận được.

Chủ ngữ + 何尝 + (不/没) + Động từ/Tính từ?

何尝 dùng trong câu hỏi tu từ để nhấn mạnh điều ngược lại, nghĩa là 'có bao giờ mà không...'.

Chủ ngữ + 何尝不 + Động từ/Tính từ + (Tân ngữ)

Dùng để nhấn mạnh sự khẳng định dưới hình thức câu hỏi tu từ, có nghĩa là "lẽ nào lại không...".

Mệnh đề 1, 更何况 + Mệnh đề 2 (lý do mạnh hơn)

更何况 dùng để nhấn mạnh một lý do rõ ràng hơn, có nghĩa là 'huống chi', 'huống hồ'.

Mệnh đề 1, 况且 + Mệnh đề 2 (lý do bổ sung mạnh hơn)

况且 dùng để bổ sung một lý do mạnh hơn, nhấn mạnh thêm cho điều đã nói trước đó.

尚且 + Vế câu 1 (điều khó hơn/ít có khả năng hơn), 何况 + Vế câu 2 (điều dễ hơn/có khả năng hơn) + 呢？

Cấu trúc 'đến...còn..., huống chi là...' dùng để so sánh, nhấn mạnh một điều hiển nhiên dựa trên một lập luận tăng tiến.

固然 + Mệnh đề 1, 但是 + Mệnh đề 2

固然…但是… dùng để thừa nhận một sự thật ở vế đầu, nhưng nhấn mạnh ý trái ngược hoặc quan trọng hơn ở vế sau.

Vế câu 1。尽管如此，Vế câu 2。

Dùng để giới thiệu một kết quả bất ngờ, trái ngược với điều đã được đề cập ngay trước đó.

Vế câu 1. 即便如此, vế câu 2.

Dùng để nối hai vế câu, biểu thị sự nhượng bộ mạnh mẽ với ý nghĩa là 'dù vậy', 'dù thế'.

Mệnh đề 1, 反之, Mệnh đề 2

Liên từ 反之 dùng để giới thiệu một tình huống hoặc kết quả trái ngược với điều đã nói trước đó.

Mệnh đề 1 (điều kiện/đề nghị), 不然 + Mệnh đề 2 (kết quả tiêu cực)

Liên từ 不然 có nghĩa là 'nếu không thì', dùng để chỉ một kết quả không mong muốn sẽ xảy ra.

倘若 + Mệnh đề giả thiết, (Chủ ngữ) + 就 + Mệnh đề kết quả

倘若…就… là cấu trúc giả thiết trang trọng, mang nghĩa 'nếu như/giả sử…thì…'.

假使 + Mệnh đề giả thiết, (Chủ ngữ) + 就 + Mệnh đề kết quả

Cấu trúc 假使…就… dùng để diễn tả một giả thiết và kết quả tương ứng, tương tự như 'giả sử... thì...'.

若 + Mệnh đề điều kiện, 则 + Mệnh đề kết quả

若…则… là cấu trúc 'nếu... thì...' trang trọng, thường dùng trong văn viết hoặc diễn văn.

一经 + Động từ/Cụm động từ, (Chủ ngữ) + 就 + Động từ/Cụm động từ

Cấu trúc 一经…就… dùng để diễn tả 'một khi đã... thì liền...', thường dùng trong các tình huống trang trọng, quy định hoặc quy trình.

凡是 + Điều kiện/Phạm vi + 都 + Kết quả

Cấu trúc 凡是…都… dùng để nhấn mạnh rằng mọi trường hợp trong một phạm vi nhất định đều có chung một kết quả.

但凡 + Điều kiện/Đối tượng + 都/就 + Kết quả

Cấu trúc 但凡…都… dùng để nhấn mạnh rằng hễ thỏa mãn một điều kiện nào đó thì đều dẫn đến một kết quả nhất định.

鉴于 + Nguyên nhân/Tình hình, + Kết quả/Hành động

Liên từ 鉴于 dùng để giới thiệu nguyên nhân hoặc cơ sở cho một quyết định, hành động mang tính trang trọng.

为 + Mục đích/Lợi ích + 起见, Mệnh đề chính

Cấu trúc 为…起见 dùng để diễn tả hành động được thực hiện vì lợi ích hoặc mục đích nào đó, mang tính trang trọng.

Vế câu 1 (Nguyên nhân) + 以致 + Vế câu 2 (Kết quả tiêu cực)

Liên từ 以致 dùng để chỉ một kết quả không mong muốn do nguyên nhân ở vế trước gây ra.

Vế câu 1 (nguyên nhân/hành động) + 以至 + Vế câu 2 (kết quả)

Liên từ 以至 nối nguyên nhân với một kết quả nghiêm trọng hoặc không ngờ tới, mang nghĩa 'đến nỗi', 'đến mức'.

Vế 1 (Nguyên nhân), 以至于 + Vế 2 (Kết quả)

Dùng để nối kết quả (thường ở mức độ cao hoặc không mong muốn) với nguyên nhân đã gây ra nó.

Nguyên nhân + 致使 + Kết quả (xấu)

Động từ 致使 dùng để chỉ một nguyên nhân dẫn đến một kết quả xấu, không mong muốn, thường dùng trong văn viết.

Nguyên nhân (Danh từ/Cụm từ) + 导致 + Kết quả (tiêu cực)

Động từ 导致 dùng để chỉ một nguyên nhân dẫn đến một kết quả xấu hoặc không mong muốn.

Chủ ngữ (sự việc/tình huống) + 让人 + Động từ tâm lý/Tính từ

Cấu trúc 让人 dùng để diễn tả một sự việc hoặc tình huống gây ra một cảm xúc hoặc trạng thái nào đó cho người khác.

Chủ ngữ (sự vật/việc) + 令人 + Động từ tâm lý / Tính từ

Cấu trúc 令人 dùng để diễn tả một sự vật, sự việc gây ra một cảm xúc hoặc trạng thái nào đó cho người khác một cách trang trọng.

Chủ ngữ + 被 + (Tác nhân) + 所 + Động từ

Cấu trúc 被…所… là dạng bị động trang trọng, thường dùng trong văn viết để nhấn mạnh hành động.

Chủ ngữ + 受到 + (Đối tượng tác động) + 的 + Danh động từ

Cấu trúc 受到...的... dùng để diễn tả việc chủ ngữ nhận được hoặc chịu sự tác động trừu tượng từ một đối tượng nào đó.

Chủ ngữ + 遭到 + Tân ngữ (danh từ trừu tượng tiêu cực)

Dùng để chỉ việc gặp phải hoặc chịu đựng một điều gì đó không may, tiêu cực, thường mang tính trang trọng.

Chủ ngữ + 遭受 + Tân ngữ (điều tiêu cực)

Động từ 遭受 có nghĩa là gánh chịu hoặc trải qua điều gì đó tiêu cực, bất lợi, thường là trừu tượng.

Danh từ 1 + 连同 + Danh từ 2 + (Phó từ) + Động từ

连同 là liên từ, dùng để nối các danh từ, có nghĩa là 'cùng với', 'kèm theo', nhấn mạnh sự bao gồm của vế sau.

连 + Động từ/Danh từ 1 + 带 + Động từ/Danh từ 2

Cấu trúc 连…带… dùng để liệt kê hai hành động hoặc sự vật liên quan, thường xảy ra đồng thời hoặc đi kèm nhau.

Mệnh đề 1 + 甚至于 + Mệnh đề 2 (ví dụ cực đoan/bất ngờ)

Dùng để nhấn mạnh một ví dụ cực đoan hoặc bất ngờ, có nghĩa là 'thậm chí', 'đến nỗi mà'.

Mệnh đề 1 (phạm vi chung), 尤其 + Đối tượng/Tình huống được nhấn mạnh

Phó từ 尤其 dùng để nhấn mạnh một đối tượng hoặc tình huống nổi bật hơn trong một phạm vi đã nêu.

归根到底，+ Mệnh đề

归根到底 dùng để nhấn mạnh kết luận hoặc nguyên nhân cốt lõi nhất sau khi đã xem xét mọi khía cạnh.

总而言之，+ [Mệnh đề tóm tắt]

总而言之 dùng để tóm tắt lại những điều đã nói trước đó, tương đương với 'tóm lại là' hoặc 'nói chung là'.

Mệnh đề 1, 换言之, Mệnh đề 2 (diễn giải lại Mệnh đề 1)

换言之 dùng để diễn đạt lại một ý đã nói trước đó bằng một cách khác, thường là để làm rõ nghĩa hơn.

Mệnh đề 1, 换句话说, Mệnh đề 2 (diễn giải lại Mệnh đề 1)

换句话说 dùng để diễn đạt lại một ý đã nói trước đó bằng cách khác cho dễ hiểu hơn.

Mệnh đề 1, 也就是说, Mệnh đề 2 (giải thích Mệnh đề 1)

Cụm từ 也就是说 dùng để giải thích lại một ý vừa nói, tương đương với 'tức là' hoặc 'nói cách khác'.

不论 + Điều kiện (dạng câu hỏi/lựa chọn) + (Chủ ngữ) + 都/也 + Kết quả

Cấu trúc 不论…都… dùng để diễn tả kết quả không thay đổi dù điều kiện có thay đổi thế nào.

无论如何，Chủ ngữ + 都/也 + Động từ/Tính từ

无论如何 có nghĩa là 'dù thế nào đi nữa', nhấn mạnh một quyết định hay kết quả không thay đổi bởi bất kỳ điều kiện gì.

就 + Đối tượng/Phạm vi + 而言, Mệnh đề chính

就…而言 dùng để giới hạn phạm vi thảo luận, có nghĩa là 'xét về mặt...' hoặc 'đối với... mà nói'.

据 + Nguồn thông tin + (说/报道), + Mệnh đề

Cấu trúc 据…(说/报道) dùng để trích dẫn nguồn thông tin, có nghĩa là 'theo như...'.

据说 + Mệnh đề (thông tin nghe nói)

据说 dùng để trích dẫn một thông tin nghe nói, không chắc chắn, tương đương với 'nghe nói là' trong tiếng Việt.

Sự vật A + 犹如 + Sự vật B

犹如 dùng để so sánh một cách văn chương, mang nghĩa 'giống hệt như', 'tựa như', thường dùng trong văn viết.

Chủ ngữ + 仿佛 + Động từ/Cụm tính từ

Phó từ 仿佛 dùng để diễn tả sự so sánh hoặc phỏng đoán, mang nghĩa 'dường như', 'tựa như', 'cứ như là'.

Mệnh đề + 罢了

罢了 dùng ở cuối câu để nhấn mạnh rằng sự việc chỉ có vậy, không có gì to tát, tương đương "chỉ là... mà thôi".

A 也好, B 也罢, (Chủ ngữ) + 都/也 + Kết quả

Cấu trúc …也好…也罢 dùng để liệt kê các khả năng, nhấn mạnh rằng kết quả cuối cùng không thay đổi dù lựa chọn là gì.

说 + Động từ + 就 + Động từ

Cấu trúc '说 + V + 就 + V' diễn tả một hành động xảy ra ngay lập tức, không chút do dự.

左 + Động từ + 右 + Động từ

Cấu trúc '左...右...' diễn tả hành động lặp đi lặp lại hoặc sự cân nhắc, đắn đo.

时而 + Động từ/Tính từ 1, 时而 + Động từ/Tính từ 2

Cấu trúc 时而…时而… dùng để diễn tả hai trạng thái hoặc hành động xen kẽ, thay đổi qua lại một cách không đều đặn.

Chủ ngữ + 不时 + Động từ + (Tân ngữ)

Phó từ 不时 diễn tả một hành động xảy ra thường xuyên nhưng không theo quy luật, tương tự như 'thỉnh thoảng' hoặc 'lúc lúc'.

Chủ ngữ + 日益 + Tính từ/Động từ (thường là 2 âm tiết)

Phó từ 日益 dùng để diễn tả sự thay đổi tăng dần theo thời gian, tương đương với 'ngày càng'.

到 + Mốc thời gian / Sự việc + 为止

Cấu trúc 到…为止 chỉ một hành động hoặc trạng thái kéo dài cho đến một thời điểm cụ thể thì dừng lại.

Mốc thời gian/Sự kiện + 以来

Dùng để chỉ một khoảng thời gian bắt đầu từ một mốc trong quá khứ và kéo dài liên tục cho đến hiện tại.

自 + Mốc thời gian/Sự kiện + 以来, Chủ ngữ + Vị ngữ

Cấu trúc 自…以来 dùng để chỉ một khoảng thời gian bắt đầu từ một mốc trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại.

自从 + Mốc thời gian/Sự kiện + 以来, + Mệnh đề chính

自从…以来 dùng để chỉ một khoảng thời gian bắt đầu từ một mốc trong quá khứ và kéo dài đến hiện tại.

Cụm Động từ / Cụm Danh từ + 之际

Cấu trúc …之际 dùng để chỉ một thời điểm hoặc dịp đặc biệt, thường mang sắc thái trang trọng.

Chủ ngữ + 特意 + Động từ + (Tân ngữ)

Phó từ 特意 diễn tả hành động được làm có chủ đích, đặc biệt vì một người hay một việc cụ thể.

Chủ ngữ + 故意 + Động từ + (Tân ngữ)

Phó từ 故意 diễn tả hành động được thực hiện một cách có chủ đích, thường mang hàm ý không tốt.

Chủ ngữ + 不妨 + Động từ + (Tân ngữ)

不妨 dùng để đưa ra một đề xuất nhẹ nhàng, mang ý 'sao không thử làm gì đó'.

Chủ ngữ + 不必 + Động từ (+ Tân ngữ)

不必 dùng để diễn tả một hành động nào đó là không cần thiết hoặc không bắt buộc phải làm.

说不定 + Mệnh đề

Dùng để diễn tả khả năng một việc gì đó có thể xảy ra, tương tự như 'có lẽ' hoặc 'biết đâu chừng'.

人家 + Động từ (+ Tân ngữ) / Chủ ngữ + Động từ + 人家

人家 là đại từ linh hoạt, chỉ 'người khác', 'người ta', hoặc dùng để tự xưng một cách thân mật, nũng nịu.

Câu + 嘛

Trợ từ ngữ khí 嘛 dùng để chỉ một điều hiển nhiên, một sự thật mà người nói và người nghe đều biết.

能 + Động từ/Tính từ (+ Tân ngữ) + 就 + Động từ/Tính từ (+ Tân ngữ)

Cấu trúc 能…就… diễn tả việc cố gắng làm gì đó hết mức có thể trong điều kiện cho phép.

Chủ ngữ + 顶多 + Động từ / Số lượng

顶多 dùng để ước lượng mức cao nhất có thể, mang nghĩa 'nhiều nhất là' hoặc 'cùng lắm là'.

Chủ ngữ + 至少 + Động từ/Cụm số lượng

Phó từ 至少 dùng để chỉ mức độ hoặc số lượng tối thiểu, có nghĩa là 'ít nhất' hoặc 'ít ra'.

Số lượng / Mốc thời gian + 左右

左右 dùng sau số lượng hoặc thời gian để chỉ sự ước lượng, nghĩa là 'khoảng', 'tầm', 'xấp xỉ'.

Số từ + 上下

Dùng sau một con số để biểu thị sự xấp xỉ, có nghĩa là "khoảng chừng, trên dưới".

Động từ + 一 + 番 + (Tân ngữ)

Lượng từ 番 dùng cho những hành động tốn nhiều thời gian, công sức hoặc có một quá trình nhất định.

Số từ + 顿 + (Danh từ) hoặc Động từ + (了) + 一 + 顿

Lượng từ 顿 dùng để chỉ số lần của bữa ăn, hoặc một trận mắng, một trận đòn.

Số từ (thường là 一) + 阵 + Danh từ (chỉ hiện tượng tự nhiên, âm thanh, cảm giác...)

Lượng từ 阵 dùng cho những sự việc xảy ra đột ngột và kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn như cơn gió, trận mưa, tràng pháo tay.

Số từ (thường là 一) + 场 + Danh từ (chỉ sự kiện, hiện tượng)

Lượng từ 场: chǎng (sự kiện: phim, trận đấu) và cháng (hiện tượng/tai họa: mưa, bệnh)

百分之 + Con số

Cấu trúc 百分之 dùng để biểu thị tỷ lệ phần trăm, tương đương với ký hiệu % trong tiếng Việt.

Mẫu số + 分之 + Tử số

Cấu trúc 'X 分之 Y' dùng để biểu thị phân số hoặc phần trăm, có nghĩa là 'Y phần X', đọc ngược so với tiếng Việt.

Động từ + 透

Bổ ngữ kết quả 透 (thấu) diễn tả hành động được thực hiện một cách triệt để, thấu đáo hoặc xuyên suốt.

Động từ / Tính từ + 死 + (了)

Dùng sau động từ/tính từ để chỉ mức độ cực kỳ cao, mang ý nghĩa phóng đại 'chết đi được'.

Động từ + 烦

Bổ ngữ kết quả 烦 diễn tả sự chán ngấy, bực bội khi một hành động lặp đi lặp lại quá nhiều.

Động từ + 够

Dùng sau động từ, biểu thị hành động đã đạt đến mức độ đủ, thường mang nghĩa đã chán hoặc không muốn tiếp tục nữa.

Động từ + 满

Bổ ngữ kết quả 满 (mãn) diễn tả hành động làm cho một không gian hoặc vật chứa được lấp đầy, không còn chỗ trống.

Động từ + (了/过) + (Số từ) + 遍 + (Tân ngữ)

Dùng sau động từ, 遍 chỉ số lần hoàn thành một hành động từ đầu đến cuối.